Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: dildeki his ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı daha geniş açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı içecekten sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile puan deftere girilmelidir nitekim ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.